Sonntag, 5. Juli 2015

Depresioni i arsimit kosovar, alternativa dhe ide.

Opinion nga Gentian Jetishi

‘’Nxënësit janë edhe njerëz gjithashtu’’ pikë. 

Ajo çfarë është moderuar në legjislacionet dhe korrikulat e  arsimit të mesëm në Kosovë janë po thuajse vetëm terminologjitë, që nisin po këtu nga termi ‘korrikul’ në vend të ‘plan mësimor’ e përfundojnë me ndarjen në gjimnaze dhe shkolla profesionale e që esenca vazhdon të jetë e njëjta. 

Legjislacionet edhe planet mësimore të MASHT  në planin teorik nuk qëndrojnë edhe keq. Të përgatitura nga grupe ekspertësh, njerëz të tjerë me përvojë nga kjo fushë ato s’janë krejt për tu kritikuar. 

Por në planin praktik ato sikur flasin për ‘alien’ edhe jo njerëz. Madje trajtimi për ‘robot’ i nxënësve duke lënë anash tërësisht shtrirjet humane edhe shpirtërore, bie tërësisht në kundërshtim me rezultatet e shumë teorive moderne të edukimit edhe mësimdhënies që përqendrim të theksuar i vënë çështjes së ‘raporteve humane’ e cila është edhe lëndë e veçantë në gjitha universitetet ku mësohet për metodologji të mësimdhënies. 

Gjykime mekanike si shembull :  një nxënës i dobët në esencë për me rezultate të mira në dëftesë (për çfarëdo motivesh) dhe pikë të larta nga testi i arritshmërisë (nga kopjimi apo tjetër) apo i maturës të përparoj kundrejt nxënësit të mirë në esencë madje edhe me nota të larta në dëftesë por për rezultate të ulëta në test , e që ky i fundit të mos arrij të pranohet në shkollën apo universitetin të preferuar të tij. 

Matematikisht vlerësimi i ministrisë mund të arsyetohet. Logjikisht nuk mund të arsyetohet. Por pasojat e këtij gjykimi mekanik nuk janë afatgjata.
 
Çfarë duhet të ketë parasysh  MASHT ?  në këtë rast dhe pse nxënësit e shkëlqyer po dështojnë në test?

Mbase më mirë se në marrjen e masave ‘policore’ për të kontrolluar testin e maturës, MASHT duhet të hulumtojnë motivet se pse nxënësit e shkëlqyer dështojnë dhe pse ndihet nevojë kaq e madhe për të kopjuar?
 
Nga perspektiva ime si një ish nxënës që ka rastisur të jem gjenerata e parë që iu kemi nënshtruar këtyre ndryshimeve të procesit mësimor besoj se fakti pse shumë nxënës të shkëlqyer dështojnë është pse ata përballen me format të testit si ai i arritshmërisë dhe maturës për herë të parë po në test. Përgatitjet që i bëjnë disa profesor në prag të këtyre testeve nacionale nuk mendoj se janë alternativ. Alternativ është
që të gjitha testet shkollore të jenë po të këtij formati, që nxënësit të stërviten dhe të mos befasohen me të pikërisht në ditën e testit.

Tjetër ashtu siç  është thënë dhe premtuar nga ministri, me urgjencë kuota e kalueshmërisë duhet të hiqet dhe pikët e testit të mos kenë ndikimin më të madh në regjistrimin në shkolla të mesme dhe universitet por më shumë të vlerësohet suksesi i nxënësve gjatë periudhës shkollore dhe suksesi në testin pranues me që tashmë gjitha fakultetet e mbajnë. 
Ndryshme me sistemimin e tanishëm të vlerësimit, tek shumë nxënës të shkëlqyer ka prodhuar vetëm depresion qysh në moshën e njomë të tyre. Ata që vazhdimisht kanë mësuar dhe kanë treguar sukses e që s’kanë arritur pikë të larta po iu nënshtrohen presioneve të familjeve dhe shoqërisë për faktin që s’kanë arritur sukses.
 
MASHT duhet ti trajtoj nxënësit për njerëz. Madje është për çudi se si plot psikologjist e theksojnë nevojën e futjes së psikologut në shkollë por nuk e zënë në gojë depresionin dhe irritimin që ngjallë ky sistem i vlerësimit në arsimin tonë.
  
Në anën tjetër ashtu qysh kanë kërkuar edhe organizatat e shoqërisë civile MASHT duhet të sugjeroj që shkollat fillore (I-V) të aktivizoj lëndën e Etikës që ndikon në formimin e karakterit etik që e kursen shkollën tutje nga problemet, e pastaj edhe shoqërinë.  Pastaj shkollat të mesme të ulëta (VI-IX) të përfshijë lëndën Orientimi në karrierë që veç ka nisur të bëhet aktive në disa shkolla e cila tashmë është pjesë e planeve mësimore teorike të MASHT.

Dhe në shkollat e mesme të larta (X-XII) të përfshij lëndën Objektivi im në jetë që ka për synim rizgjimin e aftësive të fjetura tek nxënësit, provokimin e mendjes tyre për të qenë të suksesshëm dhe për ti bërë dobi shoqërisë, duke marrë parasysh shembujt e njerëzve të suksesshëm në botë. 

Po me kaq urgjencë dhe me pak zhurmë duhet të përfshijë edhe lëndën Mësime për fetë kjo për tu dhënë kulturë të përgjithshme nxënësve,  për të kthjellur konceptet për fetë që të mos bien pre a asnjë ekstremi (për ata që duan të bëhen fetar të kenë koncept të qartë, për ata që duan të jenë jo fetar të mos kenë keqkuptime). 

MASHT edhe Qeveria e Kosovës duhet të ndjejnë urgjencën për të marrë në konsideratë aspektet njerëzore në shkolla. Zbrazëtia prej dekadash ka prodhuar këto gjenerata sa  të hutuara, sa  boshe dhe po aq pak ambicioze. Nëse ia duam të mirën popullit tonë gjithnjë.

Sabit Alidema - Tri poezi


ANTON ÇETA

Anton Ceta
Vendim mori
« O, vellezer, bashkohuni me ndere,
Sepse gjaku yne ka shume vlere,
Mos e derdhni si uje burimi
Se shtegu yne eshte pajtimi.
Me anmikun balle per balle,
S’luftojme dot te perçare ! »




ETJA ME GJAK NUK SHUHET
 

Kufijtë e shtëpisë
Nuk shëmben.
Koha nuk duhet të na vdesë.
Kemi rrënjët tona
Mos e humb
Shpirtin e harrimit
Po zgjate dorën
E pajtimit.




ÇKA LIDH GJUHA
 

Vetëm gjuha shqipe
E lidh
Lashtësinë
Bukur
Me epokat
Ndërmjet veti.

Lumturi Plaku - Elegjia e turpit


KY TURP I MADH…

Na quajtën « të egër »,

na quajtën « barabar »…
e plotë emra na dhanë,
se për truallin tonë,
na u desh të përlesheshim dhe me fuqi të mëdha…

Na vodhën vlera, kulturë, histori,
troje na shqyen e i bën të tyret,
ndoshta na fundosën dhe në uri,
por ne me traditën,
që kish lindur bashkë me shqiptarinë
me besa-besë, me mbajtjen e fjalës,
me portat kurrë mbyllur, me bujarinë,
me zemrën hapur dhe me bukë e krypë…
Ecëm kryelart
e titullin « të pa besë », kurrë nuk na e than.

Ç’ka ndodhur vallë në vendin tim,
që dridhëron dheu, kokën ulën malet,
e bashkë me qielli çdo gjë po nxin ,
ç’helm farmakosi gjithë Shqipërinë ?

Janë shkelur me këmbë ligjet, traditat,
kanuni i mënçur i Leke Dukagjinit,
që nuk lejohesh të vritej as hasmi në trojet e tua,
pa e nxjerr prej kufirit…

Ç’gjak kishin vall në venat e tyre këta burracak,
që ulën kokën e kombit shqipëtar,
me dorën gjakatare, qëlluan e vranë
dy zogj, dy pëllumba, dy lule në rini,
që na nderuan e nga Çekia na erdhën mysafir ?

Rënkon ndershmëria…
O Zot, turp i madh,
të kapen, të vriten, të digjen të gjallë,
ata, që traditën shqiptare kanë vrarë,
që e ndyn e njollosën e s’ka ujë ta laj!

Letër Komisionit për njohjen e statusit të veteranvëve të luftës


Nga: Miftar Zagragja

Aëtarëve të nderuar të KOMISIONIT QEVERITAR PËR NJOHJEN DHE VERIFIKIMIN E STATUSIT TË VETERANËVE TË LUFTËS. Zyres për Veteranët e Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Sekretarisë së Komisionit. MINISTRISË  SË MBROJTJES TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS... 

Lenda: Mospajtim me mënyrën e punës së ndaj mos perfshirjen e shumë aktivistëve, në Listat e Statusin  i Veterantve, Statusi i Pjesëtarit, Statusin e Pjesmarrësit dhe të  Internuarit.  Në kuadër të Ministrisë së Mbrojtjes së Qeverisë së Kosovës në ekzil. 

Edhe pas kaq shumë vitesh, nuk jonë të njoftuar mjaftueshëm sa i përket realitetit lidhur më punën tonë, që kemë kontribuar.

Ju të nderuar tani po harroni, periudhën më të ndritshme të historisë, por edhe kohët më të vështira kur kemi punuar e vepruar, ditë e natë me qëllimin e vetëm që Kosova te jete e lire.

Ju duhet të mburreni dhe të ndiheni krenar për punën tonë, që kanë kontribuar fuqishëm edhe sa i përket grumbullimit të ndihmave për Kosovën, si në Fondin e Trepërqindëshit, fondit “Vendlindja Thërret”,  “Ndihma për Drenicën”, “Ndihma për Shkollën shqipe”, “Gjithçka për Pavarësinë e Kosovës”, Fondit të Universitetit të Tetovës, Fondit ,,Liria kombëtare”, Kosovën Lindore, Shoqatës Presheva etj., por nuk kanë munguar as aksionet tjera në të cilat kanë kontribuar bashkëkombasit. 

Pas tërë asaj lufte dhe pas gjithë atyre përpjekjeve shumëvjeçare për t’u çliruar nga okupatori serb, me të drejtë jam shumë i brengosur për ardhmërinë e shumë aktivistëve, që u angazhuan dhe sakrifikuan për shumë vite. Pa asnjë hezitim mund të them se mundi i tyre është duke u nëpërkëmbur e mohuar pothuajse plotësisht, disa nga mbajtësit e posteve politike e shtetërore janë bërë të shurdhër sikur të mos kishte ndodhur asgjë dhe sikur të mos jetë punuar asgjë. 

Kushdo që do ta kuptojë, në mënyrë të qartë,ky është realiteti që ka zotëruar.
Duhet t’i thërrisni mendjes dhe duhet të keni përgjegjësi historike sepse ju dhe ne, jemi të detyruar të punojmë në përputhje të plotë me idealet e atyre që derdhën djersën e disa edhe gjakun e tyre në kohërat më të vështira.


Qëllimi dihej dhe dihet edhe sot. Ai ishte puna, përparimi dhe çlirimi i shqiptarëve nga robëria shekullore serbo-sllave. 

Po kërkojmë që të bëhet korrigjimi i listave dhe në të përfshihen edhe veprimtarët që kishin pozita me përgjegjësi në kuadër të luftës të ushtrisë çlirimtare të Kosoves - FARK-ut-dhe UÇK-ja”,nga  ish-veprimtarë nga  Austria. 

Në deklarate kërkohet që Komisioni Qeveritar të marrë parasysh strukturat drejtuese të ish- 3 % në  Fondin e Republikes se Kosoves. Për shkak të përgjegjësive dhe detyrave të veçanta si dhe strukturën organizative të fondit “ 3 % në Fondin e Republikes të Kosoves”, kurse kërkohet që të gjendet edhe një formë e njohjes së kontributit të donatorëve përmes statusit të veteranit, pjesëtar. 

Kjo Qeveri kaloi në ekzil, ku i zhvilloi aktivitetet e veta gjer në vitin 1999. Aktivitetet e Qeverisë kryesisht janë përqendruar në strukturimin dhe organizimin e mekanizmave për grumbullimin dhe menaxhimin e ndihmave nga mërgata kosovare në shtetet perëndimore. Kjo Qeveri e organizoi edhe vetëkontributin qytetar në baza vullnetare, të njohur si “3%” nga të ardhurat e të punësuarëve shqiptarë nga Kosova, kudo në diasporë.

Në këtë drejtim veproi edhe mërgata shqiptare në Austri.Këto mjete të grumbulluara në fondin qeveritar, shërbyen si mbështetje financiare për arsimin e organizuar në gjuhën shqipe në Kosovë, nëpër shtëpi dhe objekte private, për shëndetësinë, po ashtu të organizuar kryesisht në rrjetin e ambulancave “Nëna Terezë”, si dhe për përkrahjen logjistike të formacioneve të UÇK-së dhe FARK-ut. 


Në fund me këtë letër mbesim me shpresa se kërkesa jonë është marrë parasysh. 

Me respekt nga: Miftar Zagragja 

05-07-2015

Samstag, 4. Juli 2015

Shaban Pllana - A vriten pëllumbat?


A VRITEN PËLLUMBAT?
 

(Akrostik për dy të rinjtë çekë të vrarë në një fshat të Dukagjinit)

A - vriten pëllumbat?
N - ë vendin ku mikpritja ka qenë traditë,...
N - ë ballë të vatrës është pritur miku.
A - vriten pëllumbat?!......


Dh- eu i shqipes s’e pati zakon vrasjen e mikut
E - priti mikun me bukë e kripë e zemër.


M - iku vrarë në pritë, ku po mbetet besa?
I - patëm thënë botës se ne kemi besë.
C - ili do na besojë për të na e shkelur pragun?
H -ije të zezë si futa i qitem vetit.
A-snjëhrë si sot s'ndjeu dhembje ky dhe.
E -mallkuar nga zoti qoftë ajo dorë vrastare.
L -oti si shi i hidhur po na rrëshqet nëpër çati shpirti

Nikoll N. Ulndreaj - Pi kupën e idhtë Dukagjini



PI KUPËN E IDHTË DUKAGJINI

Elegji dedikuar dy turistëve çek që u vranë nga dora barbare.


Mbrëmë rënkuan bjeshkët. Ato qanë si njeri por edhe si burrë
Qielli ngritë supet. Hëna u mbyt në pellgje loti
Barbarët u këput jetën dy turistëve Çek, turp që s’tretet kurrë
Këtë turp a mund të mbaj mbi supe Gjergj Kastrioti...

Pi kupën e ithtë Dukagjini. Është njollosur keqas mali e fusha
Lekë Dukagjini me shami të zezë lidhi kryet
Kokulur Mehmet Shpendi, krejt në të zeza u vesh Tanusha
Kupën e vrerit me fund e kthejnë yjet...

Zambakët Çek u vyshken. Nga ky tmerr u mërzit edhe Perëndia
Barbarët u fshinë nga sytë qeshjen, nga shpirti lumturia
Shi lotësh. Me vello trishtimi u mbuluan të gjitha malet e mia
Për fatin tonë të keq thyet mikpritja, njolloset historia...

Ah. Perëndi, këtë farë tmerri nuk mund ta shikoj as në ëndërr
S’di ku të fshihem. Me dimër më mbuloj korriku
Zija çel lule në muzg. Derën hapë qielli, pret nuse e dhëndërr
Zot i bekuar pse kanë lot tek qerpiku...

Mbrëmë rënkuan bjeshkët. Ato qanë si njeri por edhe si burrë
Qielli ngritë supet. Hëna u mbyt në pellgje loti
Barbarët u këput jetën dy turistëve Çek, turp që s’tretet kurrë
Këtë turp a mund të mbaj mbi supe Gjergj Kastrioti...

Nehat Jahiu - Besa e shqiptarit


BESA E SHQIPTARIT

Shqiptari e ka pas gjithnjë në shtëpi traditë
zemërhapur mikun për ta pritë,
me bukë, kripë e zemër në sofër shtruar
mikun në besë kurr nuk e ka tradhëtuar.


Besa e shqiptarit kurr nuk është harruar
brez pas brezi ajo është trashëguar,
miku në konak shqiptarit kur i ka ardhë
p as shpine nuk ka mund kush për ta vrarë.


Besa e shqiptarit kur së shit në derë të pazarit
siç po shitet sot nga shpirti i tradhëtarit,
kurr nuk është shit besa e shqiptarit
se ka qenë e lidhur fort me fijet – fijet e arit.


Tek çdo zemër shqiptari thell ishte mbjellë
kurr kjo besë nuk është shkelë,
brez pas brezë besën shqiptari se ka harruar
nuk është shkelë e nuk është tradhëtuar.
Shqiptari mikun që i vjen në vend të vet
me derën hapur në sofër gjithnjë e pret,
shqiptarit gjithkush në botë ia ka pas lakmi
si është pritur miku kur i ka ardhur në shtëpi.


O, Shqipëri ta puthësha qiellin e tokën
që dikush po të turpron duke ta bë gropën,
Shqipëri këta nuk janë bijtë e tu tu
që besën e shqiptarit për... e kanë tradhëtu.


Shqipëri, ti oj nënë e dashur, ti, oj nëna ime
ty ca hajna po ti vrasin miqtë pas shpine,
besën, oj NËNËLOKE ca pisa po ta tradhtojnë
miqve në konak pas shpine thikë po i mëshojnë.


Shqipëri ti ngrite ballin lart e mos u turpëro
një gjë Shqipëri ta dish e kurr mos e harro,
gjithë shqiptarët besën nuk ta tradhëtojnë
e kurr ty emrin Shqipëri nuk ta turpërojnë.